Milliyetçi Hareket Partisi Ne Zaman Kuruldu

Milliyetçi Hareket Partisi (kısaca MHP), 9 Şubat 1969 tarihinde Alparslan Türkeş liderliğinde kurulan Türk siyasi partisidir. Parti tüzüğüne göre resmî kısaltması “MHP”, simgesi üç hilâldir. TBMM’de 48 milletvekili ile temsil edilmektedir. Genel Başkanı ise Devlet Bahçeli‘dir.

Destekçileri tarafından lider anlamına gelen Başbuğ unvanıyla anılan Türkeş, 1965 yılında Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi’nin (CKMP) genel başkanlık görevini üstlenmiş bir emekli albaydır. 1997 yılında Türkeş’in vefatıyla genel başkanlık görevine Devlet Bahçeli seçilmiştir. Meclis’te Cumhur İttifakı’nda yer almaktadır.

İdeolojisi

MHP’nin görüşünü milliyetçiliğin baskın olduğu, İslam dininin şekillendirdiği Türk milliyetçiliğini temel alan Dokuz Işık doktrini temsil etmektedir. Parti aşırı sağ yelpazede konumlandırılır.

Tarihçe

1969-1980

MHP, 8-9 Şubat 1969 günlerinde Adana’da yapılan genel kongrede Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi’nin adını Milliyetçi Hareket Partisi olarak değiştirmesiyle kurulmuştur. Büyük Kongreden sonra toplanan ilk genel idare kurulunda partinin amblemi “Üç Hilâl” olarak kararlaştırılmış ve aynı toplantıda MHP Gençlik Kolları (Ülkü Ocakları) için de “Hilâl İçinde Kurt” amblemi benimsenmiştir. MHP’nin bir de Türklerin özgürlüğünü temsil ettiğine inanılan bozkurt işareti vardır.

MHP, 1969 ve 1973 genel seçimlerinde büyük başarılar sağlayamamıştır. Suat Hayri Ürgüplü kabinesinde “Türkeşçi” olarak tanımlanan üç bakan vardı: Mehmet Altınsoy, Hazım Dağlı, Mustafa Kepir. 1965 seçimlerinde parti %2,2 oy aldı. Millî Bakiye sistemiyle 11 milletvekili çıkardı. 1 senatörü vardı. 1968’de 14’lerden dört kişi partiden istifa etti. 1969 seçiminde Alparslan Türkeş Adana’dan milletvekili seçildi, 1973’e kadar MHP mecliste bir kişiyle temsil edildi. 1973 seçiminde 3 milletvekiliyle meclise girdi. 1 Nisan 1975’te 1. Milliyetçi Cephe Hükûmeti ‘ne girdi. Alparslan Türkeş ve Mustafa Kemal Erkovan kabinede yer aldı. 22 Temmuz 1977’de oy oranını %3.4’ten, %6.4’e çıkartarak 16 milletvekiliyle mecliste grup oluşturdu ve senatoya bir üye soktu, bu seçimin ardından kurulan 2. Milliyetçi Cephe Hükûmeti ‘nde ise biri başbakan yardımcılığı olmak üzere beş bakanlıkla temsil edilerek büyük bir atılımda bulundu: Alparslan Türkeş (başbakan yardımcısı), Agah Oktay Güner, Cengiz Gökçek, Gün Sazak ve Sadi Somuncuoğlu.

Milliyetçi Hareket Partisi, milliyetçi muhafazakâr tabana seslendi. MSP ile görüş farklılığı milliyetçilik üzerindeydi. Alparslan Türkeş “Başbuğ” olarak nitelendiriliyordu. MHP, ÜGD, MİSK ve Pol-Bir kuruluşlarıyla toplumsal örgütlenmeye gitti. Birçok MHP’li 1970‘lerdeki çatışmalarda sol görüşlüler tarafından öldürüldü. Ülkücülerin çatışmalara çekilmesinin fitilini, Ankara Erkek Teknik Yüksek Öğretmen Okulu öğrencisi ülkücü Ertuğrul Dursun Önkuzu’ nun sol görüşlü öğrencilerce 3 gün boyunca işkence edilerek, 23 Kasım 1970 tarihinde öldürülmesi olayı ateşledi. Bu olaydan sonra, sol görüşlü gençlerle, ülkücü gençler sık sık çatıştı. Ülkücü gazeteci, yazar ve milletvekili İlhan Darendelioğlu, milletvekili ve bakan Gün Sazak, MHP İstanbul İl Başkanı Recep Haşatlı ve oğlu sol örgütlerin düzenlediği faili meçhul suikastlerde öldürüldüler.

MHP 1975’ten 12 Eylül Darbesine kadar bütün yurtta yaşanan terör olaylarında, Ülkü Ocakları’nın partiyle ilişkilendirilip suçlanmasıyla karşılaştı. Bozkurtlar veya “komando” olarak nitelenen gençler ile sosyalist sol militanların çatışması birçok kaynakta ülkenin bir iç savaşa sürüklendiği şeklinde yorumlandı ve askerler darbeden sonraki bildirilerinde en çok buna vurgu yaptılar. Bozkurtların baş sloganı Tanrı Türk’ü Korusun şeklindeydi. Parti bazılarınca nasyonal sosyalistlikle suçlandı, sol görüş taraftarlarınca faşistlikle itham edildi. Partililer her iki suçlamayı da reddetti ve Atatürk ilkelerine uygun olarak “Türk-İslam Ülküsü” (Ülkücülük) görüşünü savunduklarını dile getirdiler. MHP içindeki çalkantılarda görüşleri ırkçılığa yakın olarak tanımlananlar zamanla partiden atıldı. Türkeş, 1976’da Mekke’ye gidip hacı oldu. 1977’de Millî Selamet Partisi’nden umudunu kestiğini açıklayan Necip Fazıl Kısakürek’in desteğini kazandı. MHP‘nin resmî günlük gazetesi Hergün gazetesiydi. Daha akademik olan Ortadoğu gazetesinde milliyetçi ve mukaddesatçı profesörler yazıyordu. BayrakMillet ve Millî Ülkü gazeteleri ile Adalet Partisi’nin yayın organları da partiye destek veriyordu. Töre dergisi partinin görüşlerini bilimsel tabanda araştırıyordu.

– Devamı için >> tr.wikipedia

Was this helpful?

1 / 0

Bir cevap yazın 0

Your email address will not be published. Required fields are marked *